Rzeźbę odsłonięto 21 października 2010 roku, w czasie obchodów Roku Chopinowskiego, przypadającego na dwusetną rocznicę urodzin kompozytora. Jej autorem był profesor Bronisław Chromy (1925–2017), wybitny polski rzeźbiarz, medalier i twórca monumentalnych realizacji, znany między innymi z krakowskiego Smoka Wawelskiego.
Wrocławska rzeźba jest stosunkowo niewielka. Wraz z kamiennym cokołem mierzy około 170 centymetrów. Nie ma monumentalnego rozmachu, nie dominuje nad otoczeniem, nie próbuje przytłaczać przechodnia. Jest raczej dyskretnym znakiem pamięci, który trzeba dostrzec, a niekoniecznie od razu zauważyć. Chopin został przedstawiony w charakterystycznej, rozpoznawalnej sylwetce. Rozwiane włosy, delikatnie zarysowana postać i okrąg utworzony przez gałęzie wierzby nadają kompozycji pewną lekkość. Wierzba nie jest tu przypadkowym motywem dekoracyjnym. Przywołuje polski krajobraz, melancholię i coś z muzycznego świata kompozytora, którego twórczość tak mocno związana była z pamięcią o utraconym kraju.
Na cokole umieszczono krótką dedykację:
„Fryderykowi Chopinowi – wrocławianie”.
Dwa słowa, które mówią więcej, niż mogłoby się wydawać. Nie jest to wyłącznie hołd władz miasta czy środowiska muzycznego. To symboliczne przypisanie Chopina do Wrocławia – miasta, które odwiedzał, w którym koncertował i z którym wiązały go konkretne wspomnienia. Instytut Gość Media+2
Dlaczego właśnie ulica Oławska?
Lokalizacja nie była przypadkowa. Dzisiejsza Oławska, pełna sklepów, kawiarni i miejskiego ruchu, ma znacznie starszą i bardziej wytworną historię. W XIX wieku była ulicą zajazdów, hoteli i eleganckich lokali, w których zatrzymywali się podróżni przybywający do Breslau.
Właśnie w tej okolicy znajdowały się dwa miejsca związane z pobytami Chopina: zajazdy Wianek Ruciany oraz Pod Złotą Gęsią. Współczesna rzeźba stanęła więc w przestrzeni, która pamiętała obecność młodego pianisty, choć dawne budynki i ich wnętrza w większości bezpowrotnie zniknęły.
Można powiedzieć, że Chromy nie postawił Chopina w przypadkowym punkcie turystycznego szlaku. Przywrócił go w miejsce, w którym rzeczywiście bywał. niedziela.pl+2
Młody Fryderyk i jego wrocławskie ślady
Zanim stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych kompozytorów świata, był po prostu niezwykle uzdolnionym, młodym człowiekiem, który chłonął muzykę z intensywnością właściwą ludziom obdarzonym wyjątkową wrażliwością.
Fryderyk Franciszek Chopin urodził się 1 marca 1810 roku w Żelazowej Woli. Był pianistą i kompozytorem epoki romantyzmu. Wychowywał się w Warszawie, gdzie zdobywał wykształcenie muzyczne pod kierunkiem Wojciecha Żywnego, a później Józefa Elsnera. Już jako dziecko komponował, występował publicznie i wzbudzał zainteresowanie swoim talentem. Nie był jedynie sprawnym wykonawcą. Miał własny, niepowtarzalny język muzyczny.
Mazurki, polonezy, nokturny, ballady, preludia, etiudy i koncerty fortepianowe – jego twórczość stała się jednym z najważniejszych filarów muzyki romantycznej. Potrafił zamknąć w kilku minutach muzyki całą gamę emocji: od subtelnej czułości, przez niepokój, aż po gwałtowny, niemal dramatyczny wybuch.
W 1830 roku opuścił Polskę. Po wybuchu powstania listopadowego nie powrócił już do ojczyzny. Osiadł w Paryżu, gdzie zyskał międzynarodową sławę, obracając się wśród najważniejszych artystów i intelektualistów swojej epoki. Zmarł 17 października 1849 roku, mając zaledwie 39 lat.
Jego życie było naznaczone chorobą, rozłąką i tęsknotą. Polska pozostała w jego muzyce nawet wtedy, gdy nie mógł już do niej wrócić.
Cztery wizyty w Breslau
Chopin odwiedził Wrocław czterokrotnie, w latach 1826–1830. Pierwszy raz przyjechał jako szesnastoletni chłopak, podróżujący z matką do uzdrowiska w Dusznikach-Zdroju. Kolejny raz pojawił się tutaj we wrześniu tego samego roku, wracając z uzdrowiska.
Podczas tych pobytów miał okazję poznać wrocławskie środowisko muzyczne. Szczególne znaczenie miała znajomość z Josephem Ignatzem Schnablem, cenionym muzykiem, kapelmistrzem katedry wrocławskiej. Młody Fryderyk przedstawił mu swoje umiejętności pianistyczne i kompozytorskie.
Trzecia wizyta przypadła na 5 września 1829 roku. Chopin wracał wówczas przez Wrocław z Wiednia, gdzie jego występy spotkały się z zainteresowaniem publiczności. Zatrzymał się przy Oławskiej, w zajeździe Wianek Ruciany.
Najważniejszy okazał się jednak ostatni pobyt.
8 listopada 1830 roku Chopin wystąpił publicznie we Wrocławiu. Koncert odbył się w nieistniejącym już Hotelu de Pologne przy ulicy Biskupiej 13. Do występu namówił go właśnie Schnabel. Chopin zagrał między innymi własne utwory i improwizował na temat operowy.
W zachowanej korespondencji kompozytor wspominał, że publiczność nie do końca wiedziała, jak oceniać jego kompozycje. Pisał o zdziwieniu i niepewności słuchaczy, którzy nie mieli jeszcze wyrobionego zdania o jego twórczości.
Pozostawił jednak zdanie, które po niemal dwóch stuleciach brzmi wyjątkowo ciepło:
„Z Wrocławia nie chciało nam się bardzo wyjeżdżać”.
To chyba jedna z najpiękniejszych pamiątek, jakie miasto może otrzymać od człowieka, który odwiedził je tylko kilka razy. niedziela.pl+2
Kulisy powstania – Rok Chopinowski 2010
Pomysł upamiętnienia kompozytora w tej części miasta wiązał się z obchodami dwusetnej rocznicy jego urodzin. Rok 2010 ogłoszono Rokiem Chopinowskim i w całej Polsce organizowano koncerty, wystawy oraz wydarzenia poświęcone jego twórczości.
Wrocław również postanowił zaznaczyć swoją obecność w tych obchodach. 17 października 2010 roku, w katedrze wrocławskiej, odsłonięto tablicę upamiętniającą kompozytora. Cztery dni później, 21 października, nastąpiło odsłonięcie rzeźby na Oławskiej.
W uroczystości uczestniczyli między innymi ówczesny prezydent Wrocławia Rafał Dutkiewicz, przewodniczący Rady Miejskiej Jacek Ossowski oraz sam autor, profesor Bronisław Chromy.
Co ciekawe, nie była to realizacja od początku pomyślana jako kolejny wielki pomnik. Wrocławianie chcieli czegoś bardziej kameralnego, osadzonego w konkretnej historii miejsca. Zamiast kolejnego monumentalnego cokołu powstała niewielka forma, która nie konkuruje z miejską architekturą.
Warto też zwrócić uwagę na techniczną stronę realizacji. Sam zakup rzeźby nie wystarczał. Konieczne było opracowanie podstawy, jej materiału, proporcji, kształtu, liternictwa oraz zagospodarowania przestrzeni. W realizacji uczestniczył również wrocławski rzeźbiarz odpowiedzialny za odlew podstawy i architekt. Miasto kupiło dzieło Chromego, a jego umieszczenie w przestrzeni publicznej wymagało współpracy kilku osób.
To ciekawy, nieco mniej znany fragment historii tego obiektu: pomnik nie jest wyłącznie samodzielnym dziełem rzeźbiarskim, ale również przemyślaną realizacją urbanistyczną. Instytut Gość Media+2
Drugi Chopin – w Parku Południowym
Wrocław ma jeszcze jeden, znacznie większy pomnik kompozytora. Znajduje się on w Parku Południowym i został odsłonięty 5 września 2004 roku. Jego autorem jest Jan Kucz, artysta związany z warszawską Akademią Sztuk Pięknych.
To właśnie ten monument przedstawia Chopina siedzącego w fotelu. Brązowa postać ma ponad trzy metry wysokości, a całość waży około 2,5 tony. Pomnik ustawiono na granitowym cokole w otoczeniu zieleni, w pobliżu miejsca, gdzie niegdyś znajdowała się restauracja Georga Haasego. Obok przygotowano przestrzeń koncertową, nawiązującą do tradycji letnich koncertów w warszawskich Łazienkach.
Historia jego powstania jest zresztą dość interesująca. Pierwszy pomysł postawienia Chopinowi pomnika we Wrocławiu pojawił się około dwudziestu lat wcześniej. Jednym z inicjatorów był hrabia Wojciech Dzieduszycki, przewodniczący komitetu organizacyjnego budowy monumentu. Początkowo rozważano plac Solny, ale ostatecznie wybrano Park Południowy, ponieważ dawał możliwość organizowania koncertów.
Budowa kosztowała około 450 tysięcy złotych, a pieniądze zbierano przez kilka lat. W przedsięwzięcie zaangażowali się również Maria Zduniak i Wojciech Dzieduszycki.
Mamy więc dwa zupełnie różne wrocławskie portrety Chopina. Jeden monumentalny, parkowy, przeznaczony do oglądania z pewnego dystansu. Drugi – niewielki, niemal intymny, wpisany w codzienny ruch ulicy Oławskiej. Kultura+2
Kiedy przyszedłem na Oławską…
Kiedy przyszedłem tutaj, pomyślałem, że jest w tej rzeźbie coś przewrotnie pięknego. Chopin nie stoi na wysokim piedestale, nie spogląda z góry na przechodniów, nie próbuje zawłaszczyć przestrzeni. Jest częścią ulicy. Można przejść obok niego, nie zauważyć go, minąć w pośpiechu, a przecież wystarczy na chwilę się zatrzymać, żeby przypomnieć sobie, jak niezwykły człowiek kryje się za tym nazwiskiem.
Lubię takie miejskie spotkania z historią. Bez wielkich słów, bez patosu, bez obowiązku podziwiania. Jest tylko człowiek odlany w trwałym materiale, ulica, która zmieniła się nie do poznania, i pamięć o kimś, kto przed dwustu laty przemierzał te same okolice. Nie wiem, czy dzisiejszy Wrocław potrafi jeszcze wyobrazić sobie tamto miasto – jego zajazdy, powozy, gwar oberży, muzyków spotykających się po wieczornych występach. A jednak gdzieś pod współczesnym brukiem wciąż leży tamta opowieść.
I może właśnie dlatego ta niewielka rzeźba działa na mnie mocniej niż niejeden monumentalny pomnik. Nie próbuje opowiedzieć całego życia Chopina. Przypomina jedynie, że kiedyś tu był. Że przez chwilę należał również do tego miasta.
A potem wyjechał. I już nigdy nie wrócił do Polski.
Rzeźbę odsłonięto 21 października 2010 roku, w czasie obchodów Roku Chopinowskiego, przypadającego na dwusetną rocznicę urodzin kompozytora. Jej autorem był profesor Bronisław Chromy (1925–2017), wybitny polski rzeźbiarz, medalier i twórca monumentalnych realizacji, znany między innymi z krakowskiego Smoka Wawelskiego.
Wrocławska rzeźba jest stosunkowo niewielka. Wraz z kamiennym cokołem mierzy około 170 centymetrów. Nie ma monumentalnego rozmachu, nie dominuje nad otoczeniem, nie próbuje przytłaczać przechodnia. Jest raczej dyskretnym znakiem pamięci, który trzeba dostrzec, a niekoniecznie od razu zauważyć.
Chopin został przedstawiony w charakterystycznej, rozpoznawalnej sylwetce. Rozwiane włosy, delikatnie zarysowana postać i okrąg utworzony przez gałęzie wierzby nadają kompozycji pewną lekkość. Wierzba nie jest tu przypadkowym motywem dekoracyjnym. Przywołuje polski krajobraz, melancholię i coś z muzycznego świata kompozytora, którego twórczość tak mocno związana była z pamięcią o utraconym kraju.
Na cokole umieszczono krótką dedykację:
„Fryderykowi Chopinowi – wrocławianie”.
Dwa słowa, które mówią więcej, niż mogłoby się wydawać. Nie jest to wyłącznie hołd władz miasta czy środowiska muzycznego. To symboliczne przypisanie Chopina do Wrocławia – miasta, które odwiedzał, w którym koncertował i z którym wiązały go konkretne wspomnienia. Instytut Gość Media+2
Dlaczego właśnie ulica Oławska?
Lokalizacja nie była przypadkowa. Dzisiejsza Oławska, pełna sklepów, kawiarni i miejskiego ruchu, ma znacznie starszą i bardziej wytworną historię. W XIX wieku była ulicą zajazdów, hoteli i eleganckich lokali, w których zatrzymywali się podróżni przybywający do Breslau.
Właśnie w tej okolicy znajdowały się dwa miejsca związane z pobytami Chopina: zajazdy Wianek Ruciany oraz Pod Złotą Gęsią. Współczesna rzeźba stanęła więc w przestrzeni, która pamiętała obecność młodego pianisty, choć dawne budynki i ich wnętrza w większości bezpowrotnie zniknęły.
Można powiedzieć, że Chromy nie postawił Chopina w przypadkowym punkcie turystycznego szlaku. Przywrócił go w miejsce, w którym rzeczywiście bywał. niedziela.pl+2
Młody Fryderyk i jego wrocławskie ślady
Zanim stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych kompozytorów świata, był po prostu niezwykle uzdolnionym, młodym człowiekiem, który chłonął muzykę z intensywnością właściwą ludziom obdarzonym wyjątkową wrażliwością.
Fryderyk Franciszek Chopin urodził się 1 marca 1810 roku w Żelazowej Woli. Był pianistą i kompozytorem epoki romantyzmu. Wychowywał się w Warszawie, gdzie zdobywał wykształcenie muzyczne pod kierunkiem Wojciecha Żywnego, a później Józefa Elsnera. Już jako dziecko komponował, występował publicznie i wzbudzał zainteresowanie swoim talentem. Nie był jedynie sprawnym wykonawcą. Miał własny, niepowtarzalny język muzyczny.
Mazurki, polonezy, nokturny, ballady, preludia, etiudy i koncerty fortepianowe – jego twórczość stała się jednym z najważniejszych filarów muzyki romantycznej. Potrafił zamknąć w kilku minutach muzyki całą gamę emocji: od subtelnej czułości, przez niepokój, aż po gwałtowny, niemal dramatyczny wybuch.
W 1830 roku opuścił Polskę. Po wybuchu powstania listopadowego nie powrócił już do ojczyzny. Osiadł w Paryżu, gdzie zyskał międzynarodową sławę, obracając się wśród najważniejszych artystów i intelektualistów swojej epoki. Zmarł 17 października 1849 roku, mając zaledwie 39 lat.
Jego życie było naznaczone chorobą, rozłąką i tęsknotą. Polska pozostała w jego muzyce nawet wtedy, gdy nie mógł już do niej wrócić.
Cztery wizyty w Breslau
Chopin odwiedził Wrocław czterokrotnie, w latach 1826–1830. Pierwszy raz przyjechał jako szesnastoletni chłopak, podróżujący z matką do uzdrowiska w Dusznikach-Zdroju. Kolejny raz pojawił się tutaj we wrześniu tego samego roku, wracając z uzdrowiska.
Podczas tych pobytów miał okazję poznać wrocławskie środowisko muzyczne. Szczególne znaczenie miała znajomość z Josephem Ignatzem Schnablem, cenionym muzykiem, kapelmistrzem katedry wrocławskiej. Młody Fryderyk przedstawił mu swoje umiejętności pianistyczne i kompozytorskie.
Trzecia wizyta przypadła na 5 września 1829 roku. Chopin wracał wówczas przez Wrocław z Wiednia, gdzie jego występy spotkały się z zainteresowaniem publiczności. Zatrzymał się przy Oławskiej, w zajeździe Wianek Ruciany.
Najważniejszy okazał się jednak ostatni pobyt.
8 listopada 1830 roku Chopin wystąpił publicznie we Wrocławiu. Koncert odbył się w nieistniejącym już Hotelu de Pologne przy ulicy Biskupiej 13. Do występu namówił go właśnie Schnabel. Chopin zagrał między innymi własne utwory i improwizował na temat operowy.
W zachowanej korespondencji kompozytor wspominał, że publiczność nie do końca wiedziała, jak oceniać jego kompozycje. Pisał o zdziwieniu i niepewności słuchaczy, którzy nie mieli jeszcze wyrobionego zdania o jego twórczości.
Pozostawił jednak zdanie, które po niemal dwóch stuleciach brzmi wyjątkowo ciepło:
„Z Wrocławia nie chciało nam się bardzo wyjeżdżać”.
To chyba jedna z najpiękniejszych pamiątek, jakie miasto może otrzymać od człowieka, który odwiedził je tylko kilka razy. niedziela.pl+2
Kulisy powstania – Rok Chopinowski 2010
Pomysł upamiętnienia kompozytora w tej części miasta wiązał się z obchodami dwusetnej rocznicy jego urodzin. Rok 2010 ogłoszono Rokiem Chopinowskim i w całej Polsce organizowano koncerty, wystawy oraz wydarzenia poświęcone jego twórczości.
Wrocław również postanowił zaznaczyć swoją obecność w tych obchodach. 17 października 2010 roku, w katedrze wrocławskiej, odsłonięto tablicę upamiętniającą kompozytora. Cztery dni później, 21 października, nastąpiło odsłonięcie rzeźby na Oławskiej.
W uroczystości uczestniczyli między innymi ówczesny prezydent Wrocławia Rafał Dutkiewicz, przewodniczący Rady Miejskiej Jacek Ossowski oraz sam autor, profesor Bronisław Chromy.
Co ciekawe, nie była to realizacja od początku pomyślana jako kolejny wielki pomnik. Wrocławianie chcieli czegoś bardziej kameralnego, osadzonego w konkretnej historii miejsca. Zamiast kolejnego monumentalnego cokołu powstała niewielka forma, która nie konkuruje z miejską architekturą.
Warto też zwrócić uwagę na techniczną stronę realizacji. Sam zakup rzeźby nie wystarczał. Konieczne było opracowanie podstawy, jej materiału, proporcji, kształtu, liternictwa oraz zagospodarowania przestrzeni. W realizacji uczestniczył również wrocławski rzeźbiarz odpowiedzialny za odlew podstawy i architekt. Miasto kupiło dzieło Chromego, a jego umieszczenie w przestrzeni publicznej wymagało współpracy kilku osób.
To ciekawy, nieco mniej znany fragment historii tego obiektu: pomnik nie jest wyłącznie samodzielnym dziełem rzeźbiarskim, ale również przemyślaną realizacją urbanistyczną. Instytut Gość Media+2
Drugi Chopin – w Parku Południowym
Wrocław ma jeszcze jeden, znacznie większy pomnik kompozytora. Znajduje się on w Parku Południowym i został odsłonięty 5 września 2004 roku. Jego autorem jest Jan Kucz, artysta związany z warszawską Akademią Sztuk Pięknych.
To właśnie ten monument przedstawia Chopina siedzącego w fotelu. Brązowa postać ma ponad trzy metry wysokości, a całość waży około 2,5 tony. Pomnik ustawiono na granitowym cokole w otoczeniu zieleni, w pobliżu miejsca, gdzie niegdyś znajdowała się restauracja Georga Haasego. Obok przygotowano przestrzeń koncertową, nawiązującą do tradycji letnich koncertów w warszawskich Łazienkach.
Historia jego powstania jest zresztą dość interesująca. Pierwszy pomysł postawienia Chopinowi pomnika we Wrocławiu pojawił się około dwudziestu lat wcześniej. Jednym z inicjatorów był hrabia Wojciech Dzieduszycki, przewodniczący komitetu organizacyjnego budowy monumentu. Początkowo rozważano plac Solny, ale ostatecznie wybrano Park Południowy, ponieważ dawał możliwość organizowania koncertów.
Budowa kosztowała około 450 tysięcy złotych, a pieniądze zbierano przez kilka lat. W przedsięwzięcie zaangażowali się również Maria Zduniak i Wojciech Dzieduszycki.
Mamy więc dwa zupełnie różne wrocławskie portrety Chopina. Jeden monumentalny, parkowy, przeznaczony do oglądania z pewnego dystansu. Drugi – niewielki, niemal intymny, wpisany w codzienny ruch ulicy Oławskiej. Kultura+2
Kiedy przyszedłem na Oławską…
Kiedy przyszedłem tutaj, pomyślałem, że jest w tej rzeźbie coś przewrotnie pięknego. Chopin nie stoi na wysokim piedestale, nie spogląda z góry na przechodniów, nie próbuje zawłaszczyć przestrzeni. Jest częścią ulicy. Można przejść obok niego, nie zauważyć go, minąć w pośpiechu, a przecież wystarczy na chwilę się zatrzymać, żeby przypomnieć sobie, jak niezwykły człowiek kryje się za tym nazwiskiem.
Lubię takie miejskie spotkania z historią. Bez wielkich słów, bez patosu, bez obowiązku podziwiania. Jest tylko człowiek odlany w trwałym materiale, ulica, która zmieniła się nie do poznania, i pamięć o kimś, kto przed dwustu laty przemierzał te same okolice. Nie wiem, czy dzisiejszy Wrocław potrafi jeszcze wyobrazić sobie tamto miasto – jego zajazdy, powozy, gwar oberży, muzyków spotykających się po wieczornych występach. A jednak gdzieś pod współczesnym brukiem wciąż leży tamta opowieść.
I może właśnie dlatego ta niewielka rzeźba działa na mnie mocniej niż niejeden monumentalny pomnik. Nie próbuje opowiedzieć całego życia Chopina. Przypomina jedynie, że kiedyś tu był. Że przez chwilę należał również do tego miasta.
A potem wyjechał. I już nigdy nie wrócił do Polski.